Rośliny kwitnące zimą – w pierwszej chwili wydaje się, że to niemożliwe ale jest wiele gatunków roślin, które wydają kwiaty właśnie wtedy. Jednym z nich jest Ciemiernik (Helleborus). Jest to bylina zimozielona, dorastająca do wysokości około 30-40 cm. W zależności od odmiany zakwita od grudnia do marca, w kolorach od bieli, przez kremowobiały aż po odcienie różu. Nie jest to roślina bardzo wymagająca. Dobrym stanowiskiem jest zarówno cień jak i półcień. Potrafi nas zaskakiwać swoją odpornością na duże ilości śniegu.

Kolejną rośliną doskonale wyglądającą w najzimniejszej porze roku jest zimokwiat (Chionanthus) – krzew dorastający do wysokości około 1,5m. Na zimę zrzuca liście, a zakwita w lutym. Ma kielichowate kwiaty w kolorze jasnożółtym. Mają one przyjemny zapach, stąd warto je sadzić w pobliżu okien czy tarasu.

Zimą kwitnie również oczar (Hammamelis). Podobnie jak zimokwiat, jest krzewem o wysokości 1,5-2m. Jego kwiaty są w kolorze żółtym, pomarańczowym, czerwonym lub brązowym. Swoim kształtem przypominają „pajączki”, a okres ich kwitnienia to styczeń-luty (w zależności od odmiany).

Wiadomo, że rośliny swoje walory dekoracyjne prezentują nie tylko przez kwiaty lecz także przez pędy. Tutaj doskonałym przykładem jest Dereń (Cornus). W zależności od odmiany, zimą możemy spotkać okazy o pędach żółtych (dereń rozłogowy „Flaviramea”), czerwonych (dereń biały np. odmiany „Sibirica”) oraz pomarańczowych (dereń świdwa „Midwinter Fire”). Rośliny te poprzez, intensywnie kolorowe pędy idealnie kontrastują z otaczającą je „zimową bielą”.

Gatunki jak wierzba (Salix), odmiana Sekka zaskoczą nas pędami, które są spłaszczone, przypominające „taśmę”. Leszczyna (Corylus), odmiana Contorta, to roślina o pędach „pogiętych”, podobnie jak Modrzew (Larix), odmiana Diana. Pędy tych roślin świetnie nadają się również do suchych kompozycji kwiatowych.

Wiele gatunków roślin zawiązuje owoce jesienią, pozostają one na niej przez całą zimę. Stanowią nie tylko walor dekoracyjny, lecz także (z czego nie wszyscy zdają sobie sprawę), stanowią pożywienie dla ptaków odwiedzających nasz ogród zimą. Trzeba tu wspomnieć chociażby róże (Rosa). Jej owoce są kuliste w kolorze pomarańczowym lub czerwonym.Oprócz tego, że są chętnie zjadane przez ptactwo, świetnie sprawdzają się jako składnik konfitur czy nalewek.

Jeśli posiadamy szpaler z Berberysu (Berberis), jego czerwone jagody także „przyciągną” okolicznych skrzydlatych przyjaciół, podobnie jak Jarzębina (Sorbus), która w zależności od odmiany ma owoce w kolorze od białego przez różowy, pomarańczowy aż do krwistoczerwonego. Pamiętajmy, że ptaki, które odwiedzą nasz ogród zimą, znajdując tu nieco pożywienia, będą odwiedzać nas także wiosną, latem czy jesienią, pomagając zwalczyć szkodniki, które również są ich pożywieniem.

Aby dowiedzieć się więcej na temat roślin kwitnących zimą zapraszamy do pierwszego w Polsce centrum ogrodniczego z prawdziwego zdarzenia, czyli do Zielonego Centrum w Psarach pod Wrocławiem.

Galeria Ogrodnicza Zielone Centrum – z miłości do ogrodów

Ogrody to pasja. A pielęgnowanie pasji wymaga czasu i odpowiednich warunków. Z tego powodu firma HORTICO S.A. stworzyła Zielone Centrum – pierwszą w Polsce Galerię Ogrodniczą z prawdziwego zdarzenia, zlokalizowaną we Wrocławiu (Psary). Zielone Centrum jest najnowocześniejszym tego typu obiektem w Polsce. Przestronne wnętrze o powierzchni ponad 2 500 m² i dobrze zorganizowanych powierzchniach ekspozycyjnych i magazynowych zapewnia klientom możliwość dogodnego poznania bogatej oferty. Galerię Ogrodniczą Zielone Centrum firma HORTICO S.A. zbudowała z prostej przyczyny: 20 lat doświadczenia w ogrodnictwie pokazało, jak wielu ludzi jest zakochanych w pięknych ogrodach. Zielone Centrum jest odpowiedzią na zapotrzebowanie na miejsce, w którym będzie można nie tylko zakupić niezwykłe kwiaty lub rośliny, ale zasięgnąć porady prawdziwych specjalistów kochających ogrody i, co najważniejsze, znających się na rzeczy.

Zima nadciąga nieubłaganie, a nagłe pogorszenie pogody może mieć katastrofalne skutki dla kondycji i wyglądu naszych roślin na wiosnę. Przyszedł więc czas na dopięcie przygotowań na ostatni guzik.

Najważniejszą sprawą jest oczywiście osłanianie krzewów. Jeśli zależy ci na ich zdrowiu i ładnym wyglądzie, musisz koniecznie zainwestować w agrowłókninę zimową, kaptur ochronny, lub przykryć krzew świerkowymi gałęziami. Osłaniać należy także zimozielone krzewy, ponieważ ostre słońce w mroźne dni może wywołać tworzenie się brunatnych przebarwień na liściach.

Osłona z agrowłókniny to nie tylko zabezpieczenie przez mrozem i nadmiernym przesuszeniem. To także doskonałe rozwiązanie problemu palącego słońca oraz zalegającej pokrywy śnieżnej, mogącej połamać gałęzie. Oczywiście pamiętaj, że przed przykryciem niektórych roślin, np. iglaków rosnących w formie kolumn, należy związać ich korony.

Drzewa w sadzie mają niestety zbyt dużą powierzchnię, by przykrywać je agrowłókniną. W tym przypadku możesz zabezpieczyć je przed mrozem poprzez bielenie pni. Biała warstwa wapna skutecznie zapobiegnie pękaniu kory. Poza tym warto nie dopuszczać do zalegania śniegu w koronach, bo może on doprowadzić do połamania gałęzi lub całkiem zniekształcić roślinę. Jeśli już jednak doszło do połamania gałęzi musimy niezwłocznie obciąć kikuty i zastosować specjalną maść ogrodniczą aby zapobiec infekcjom grzybiczym.

Bardzo ważnym zabiegiem jest dokładne usuwanie mumii owoców. W zimie bardzo łatwo o powstawanie ran, będących wrotami zakażeń grzybowych i bakteryjnych. Nie możemy więc sami stwarzać zagrożenia pozostawiając potencjalne źródło infekcji na drzewach!

Na koniec, żeby nie było nam smutno w zimowe wieczory, warto zająć się roślinami doniczkowymi. Pamiętaj o częstym sprawdzaniu wilgotności w doniczkach, ponieważ w ogrzewanych pomieszczeniach, zwłaszcza w pobliżu kaloryferów, powietrze może być bardzo suche. O rośliny domowe również trzeba dbać, stosując odpowiednie nawozy. Szczególnie istotne jest to w przypadku storczyków, które nawozimy regularnie specjalnym nawozem.

Druga połowa września to okres, gdy zamiera bardzo duża część roślin jednorocznych i dwuletnich, zdobiących wcześniej nasz ogród. Zaczynamy więc oczyszczanie ogrodu i przygotowanie go do sadzenia roślin kwitnących wiosną. Martwe i suche części roślin najlepiej jest umieścić w kompostowniku i wyprodukować w ten sposób doskonały, bogaty nawóz, który przyda się w następnym sezonie. Dopóki temperatury nie spadły poniżej zera, warto jest zasilić kompostownik specjalnym nawozem do kompostowania, który przyspieszy rozwój przydatnych drobnoustrojów glebowych.

Wbrew pozorom wrzesień nie jest zbyt deszczowym miesiącem, więc musimy dbać, aby pryzma była zawsze wilgotna. Bardzo ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest regularne usuwanie zalegających na ziemi owoców. Pozostawienie ich na pastwę losu, może doprowadzić do rozwoju niebezpiecznych chorób grzybowych, których skutki będą odczuwalne przez cały następny sezon. Aby uchronić się przed kolejną inwazją grzybów, konieczną czynnością jest również wycinka porażonych gałęzi i pędów, usuwanie zaatakowanych liści i niszczenie „zmumifikowanych” owoców, utrzymujących się na drzewach.

W związku z tym, że wiele bylin kończy swój okres wegetacyjny, puste miejsce w ogrodzie może razić. W tym miejscu doskonale wkomponują się chryzantemy, wrzosy, karłowate iglaki, żurawki oraz bluszcze. Jesień to doskonała pora na przesadzanie roślin iglastych (np. świerków, thuji czy cisów).

Rośliny balkonowe i tarasowe można powoli przygotować do zimowania w piwnicach. Chowamy fuksje i pelargonie, a także tęgosze, zielistki, oleandry, kaktusy i agawy. Rośliny zimozielone, które pozostają na zewnętrz musimy dość obficie podlewać.

Jesienna walka z chorobami grzybowymi nie musi być już tak ofensywna, jak na wiosnę. Warto wykonać ostatnie opryski przeciwko mączniakowi. Warto również zadbać o jałowce. Przeciwko zamieraniu pędów jałowca stosujemy Amistar 250SC oraz Topsin M500SC.

Jesienne nawożenie zdecydowanie różni się od wiosennego. Nie możemy stosować o tej porze nawozów zawierających duże ilości azotu. W przededniu zimy, najważniejszy dla roślin okazuje się potas, który sprzyja drewnieniu łodyg, co w oczywisty sposób ułatwia roślinom przetrwanie w zimowych warunkach. Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie specjalnych jesiennych mieszanek nawozowych.

Rośliny cebulowe i bulwiaste

Wrzesień jest miesiącem, w którym mogą wystąpić nieoczekiwane przymrozki. W związku z tym to dogodny okres na wykopywanie cebul i bulw roślin wrażliwych na zimno (np. mieczyków, begonii bulwiastych czy dalii). Ze wszystkimi roślinami cebulowymi i bulwiastymi zimującymi w pomieszczeniach postępujemy podobnie. Po wykopaniu rośliny, skracamy pęd do długości 3 – 5 cm, suszymy i oczyszczamy z ziemi.

Pamiętajmy, że cebule i bulwy trzeba przechowywać w suchym i dobrze wentylowanym pomieszczeniu, w przeciwnym wypadku mogą one zostać zaatakowane przez choroby grzybowe. Cebule i bulwy najlepiej przechowywać w papierowych torebkach lub skrzyneczkach (można także użyć trocin).

W zależności od gatunku, cebule i bulwy trzeba przechowywać w różnej temperaturze. Mieczykom wystaczy 5 – 12 stopni. Eukomisy, galtenie i tygrysówki lubią temperaturę około 10 stopni, natomiast accidantery wymagają temperatury 15 – 18 stopni.

Wrzesień i październik to także dogodny moment sadzenia cebul wielu gatunków. Jeśli mamy w swym ogrodzie lilie, to nie należy zapominać o ich okresowym (co 3 lata) przesadzaniu. Lilie po oczyszczeniu i przesadzeniu można przechowywać w chłodnej piwnicy lub od razu wysadzić je w ogrodzie.

Rośliny cebulowe i bulwiaste, wysadzane jesienią, są narażone na trzy niekorzystne czynniki. Wyjątkowo mroźna zima może zniweczyć nasze plany o pięknie kwitnącym wiosennym ogrodzie. Warto więc zabezpieczyć nowo posadzone rośliny przy użyciu agrowłókniny, która odizoluje nieco cebule i bulwy od niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Drugim problemem jest aktywność wygłodniałych w okresie jesiennym gryzoni, które często podgryzają korzenie, cebule, bulwy i kłącza roślin w naszym ogrodzie. Poza standardowymi zabiegami deratyzacyjnymi w postaci past, zatrutego ziarna czy granulatu, można zabezpieczyć stosując specjalne koszyczki. Koszyczek taki po pierwsze zabezpiecza roślinę przed uszkodzeniami mechanicznymi, a po drugie ułatwia późniejsze wykopanie cebuli lub bulwy.

Ostatni problem to, rzecz jasna choroby grzybowe. Okres zimowy osłabia kondycję roślin i zwiększa ich podatność na rozmaite infekcje. Zapobieganie chorobom grzybowym nie jest jednak wcale trudne. Wystarczy zastosować zaprawianie odpowiednim preparatem – służą do tego zaprawy oraz różnego rodzaju fungicydy. Do najskuteczniejszych preparatów należą: Kaptan Zawiesinowy 50WP czy Topsin M500SC.

Po poprawnym zaprawieniu możemy zabrać się do wysadzania cebul. Jesienią wysadzamy wiele gatunków roślin zimujących w ziemi. W pierwszej kolejności wysadzamy przebiśniegi, psizęby, narcyzy puszkinie, szachownice i obrazki. W drugim rzucie sadzimy krokusy, śnieżyczki, szafirki, tulipany, hiacynty, iksje i szczawiki.

Problem z gryzoniami nie zaczyna się jednak w domu, a poza nim. Błyskawiczne tempo rozrodu i wspaniałe zdolności adaptacyjne (możliwość życia w rozmaitych warunkach i odżywiania się praktycznie każdym rodzajem pokarmu) mogą doprowadzić do istnej plagi.

Zmasowany atak gryzoni zwykle kończy się znacznymi stratami w rolnictwie i sadownictwie. Przede wszystkim nie możemy być spokojni ani o rośliny, które jeszcze rosną, ani o zebrane zboże, warzywa czy owoce (nie wspominając już o przenoszonych pchłach, będących wektorami duru plamistego endemicznego i gorączki rzecznej).

W Polsce występuje co najmniej 5 gatunków gryzoni zagrażających naszym uprawom i plonom. Najczęściej spotykamy się ze szczurem wędrownym i śniadym oraz z mniejszymi przedstawicielami tej rodziny, takimi jak karczownik ziemnowodny, nornik polny, mysz polna i zaroślowa. Szczury zwykle bytują w najbliższym otoczeniu człowieka, gdzie mogą znaleźć resztki wyrzucanego przez nas pokarmu. Karczowniki, nornice i myszy przeważnie przebywają w zaroślach, podgryzając korzenie i kłącza naszych roślin. Wszystkie gryzonie wspaniale czują się w przechowalniach owoców, warzyw i zbóż.

O skali problemu gryzoni świadczy choćby duża ilość firm deratyzacyjnych oraz szeroki wybór preparatów odstraszających i zwalczających, a także pułapek. Rodentocydy występują w rozmaitych postaciach. W okresie jesienno zimowym warto stosować trutki zbożowe, bowiem w tym okresie gryzonie poszukują szczególnie ziaren zbóż. Inne formy środków przeciw gryzoniom, takie jak pasty, granulaty czy kostki woskowe, można z powodzeniem stosować przez cały rok. Środki te zawierają zwykle substancje wabiące, przyjemne dla gryzoni, ponadto działają z opóźnieniem, w związku z czym gryzonie nie potrafią skojarzyć, że należy ich unikać.

Stosując specjalistyczne trutki musimy pamiętać o zachowaniu szczególnej ostrożności. Przede wszystkim trutki należy umieszczać w norach gryzoni (wtedy ich skuteczność jest największa). Pozostawianie preparatów gryzoniobójczych na powierzchni ziemi jest niewskazane ze względu na możliwość zatrucia ptaków, zwierząt domowych, a nawet ludzi (mowa tu głównie o dzieciach). Pamiętajmy, że martwe gryzonie trzeba koniecznie zakopać, by nie dopuścić do ich zjedzenia przez inne zwierzęta.

Dobrą praktyką w zapobieganiu plagom gryzoni w ogrodzie jest częste koszenie trawnika. Gryzonie nie lubią otwartych przestrzeni, ponieważ stają się wówczas łatwym łupem dla drapieżników. Naturalnymi wrogami gryzoni są oczywiście koty, psy, kuny, łasice, tchórze i ptaki drapieżne. Czasem warto zaprosić do naszych ogrodów drapieżniki, by pomogły nam w walce. Nasadzanie grupek drzew i krzewów zdecydowanie sprzyja pojawianiu się drapieżników w naszym otoczeniu.

Dobrze jest również dbać o usuwanie (lub przynajmniej koszenie) chwastów wokół naszych płotów (aby istniała pusta przestrzeń oddzielająca nasz ogród). Higiena w postaci usuwania resztek roślin i liści również ogranicza gryzoniom ilość pokarmu i kryjówek. Na koniec należy wspomnieć o zabezpieczaniu roślin na zimę. Jeśli zaczniemy stosować okrywy, włókniny i słomiane chochoły zbyt wcześnie, uczynimy gryzoniom wielką przysługę. Gryzonie nie lubią niektórych roślin, wiec można uprzykrzyć im życie uprawiając choćby czosnek, koronę cesarską czy wilczomlecz.

Maliny, dzięki wyjątkowym walorom smakowym są niezastąpionym dodatkiem ciast i deserów, a także doskonałym materiałem do produkcji soków i konfitur. Medycyna ludowa wykorzystuje owoce do leczenia przeziębień (duża zawartość witaminy C, kwasu salicylowego i kwasu elagowego) i regulowania gospodarki wodnej organizmu, natomiast liście używane są do sporządzania płukanek i herbatek. Maliny pomagają w odtruwaniu i zwalczaniu zatruć pokarmowych oraz biegunek. Systematyczne picie herbaty z liści malin łagodzi bóle porodowe oraz menstruacyjne. Zawartość przeciwutleniaczy (antocyjany, polifenole, wiele witamin) zmniejsza ryzyko rozwoju chorób układu krążenia praz nowotworów. Sok z malin przeciwdziała również trądzikowi.

Zwykle krzewy malinowe nie mają zbyt dużych wymagań i z powodzeniem można je uprawiać w naszych warunkach klimatycznych. Północno-wschodnia część Polski, z racji chłodniejszego klimatu powinna być obsadzana bardziej odpornymi na mróz odmianami (należy wystrzegać się odmian Lloyd George oraz Preussen). Ponadto trzeba też pamiętać, by gleba pod malinami nie była zbyt piaszczysta, bowiem krzewy malinowe mają dość płytki system korzeniowy i łatwo o przewrócenie się rośliny.

Najczęściej spotykanymi w Polsce odmianami są Llyod George, Preussen (Pruska) oraz Latham. Pierwsza z nich charakteryzuje się dwukrotnym owocowaniem w ciągu roku (drugi, niewielki plon daje pod koniec września). Odmiana Preussen cechuje się dużymi owocami i bardzo szybkim wzrostem, więc najlepiej rozciągać jej pędy na drutach. Latham, z kolei jest odmianą najbardziej odporną na mróz oraz choroby. Ponadto możemy wybrać odmiany wczesne, owocujące na pędach dwuletnich, takie jak Laszka, której owocami możemy cieszyć się już w pierwszym tygodniu czerwca. Ciekawą opcją są odmiany o żółtych owocach (np. Poranna rosa), która ponadto jest odmianą powtarzającą (owocuje aż do pierwszych przymrozków). Poranna rosa i Polka to odmiany polecane szczególnie do uprawy proekologicznej. Bardzo popularną maliną powtarzającą jest również Polana.

Maliny lubią glebę dość żyzną, próchniczą, najlepiej lekko kwaśną (pH 5,5 – 6,5) o dobrej przepuszczalności (nie może być to teren podmokły). Stanowisko, na którym planujemy posadzić krzew powinno być dobrze nasłonecznione, by zapewnić roślinie optymalny rozwój. Uboższe gleby wymagają nawożenia obornikiem lub kompostem oraz nawozami azotowymi (w dwutygodniowych odstępach do końca lipca). Dobrym rozwiązaniem jest również nawożenie specjalnymi mieszankami do krzewów owocowych.

Sadzonki malin trzeba wkopać w ziemię na około 15 cm, a następnie skrócić niemal przy samej ziemi. Czynności te wykonujemy wczesną jesienią, tak, aby roślina miała szansę się zregenerować i rozbudować system korzeniowy.

Aby zapobiec wybujałemu rozrostowi krzewów malinowych, na początku wiosny musimy dokonywać przycinania. Pozostawiamy jedynie 8 – 12 najsilniejszych pędów. Takie zabiegi oszczędzają miejsce w naszym ogrodzie i znacznie powiększają plon. Ponadto rozdzielanie poszczególnych krzewów ogranicza rozprzestrzenianie się potencjalnych chorób grzybowych.

Jak każda roślina w naszym ogrodzie, malina również narażona jest na ataki chorób oraz agrofagów. W okresie od kwietnia do czerwca dość często pojawia się problem pryszczarka malinowca (Lasioptera rubi), którego larwy żerują na pędach rośliny i powodują powstawanie narośli (4 – 5 cm). Działalność larw tej muchówki powoduje osłabienie i łamanie się pędów oraz zmniejszenie plonowania. Pryszczarki najlepiej zwalczać preparatami: Decis 2,5EC lub Sumi-Alpha 050EC.

W tym samym okresie niebezpieczne są również larwy innej muchówki – pryszczarka namaliniaka łodygowego (Thomasiniana theobaldi). Objawem żerowania tego agrofaga są brązowe plamy na łodygach, w miejscach spękań. Obecność tego szkodnika bardzo często kończy się zakażeniem rośliny grzybem (np.  Didimella applanata).

Wsponiany grzyb jest jednym z kilku gatunków wywołujących chorobę zwaną przypąkowym zamieraniem pędów malin. Choroba ujawnia się w czerwcu w postaci fioletowo-brunatnych plam na pędach oraz liściach, rozwijających się wzdłuż nerwów. Grzyb z czasem powoduje drewnienie i pękanie łodyg i zmienia kolor na ciemnoszary z drobnymi punktami (miejsca zarodnikowania). Opryski przeciwko temu grzybowi należy rozpocząć już w momencie, gdy rośliny mają 15 cm wysokości i kontynuować co 7 – 10 dni aż do zbiorów (zachowując okres karencji). Przeciwko zamieraniu pędów (a także często zdarzającej się szarej pleśni) doskonale działają preparaty takie jak Mythos 300SC oraz Switch 62,5WG.

Kwieciak malinowiec (Anthonomus rubi) to niewielki chrząszcz (4 mm długości) z charakterystycznym ryjkiem. Na naszych malinach pojawia się on jeszcze przed kwitnieniem – dorosłe owady wyjadają małe dziurki w liściach. Żerowanie formy dorosłej nie jest niebezpieczne, jednak obecność tych owadów w niedługim czasie staje się wyjątkowo uciążliwa, ze względu na fakt składania jaj wewnątrz zamkniętych jeszcze pąków kwiatowych. Samca chrząszcza, podczas składania jaj podcina szypułkę pąka, co powoduje jego więdnięcie. Straty spowodowane działalnością kwietnika malinowca szacowane są średnio na 15% potencjalnego plonu. Dobrym preparatem zwalczającym kwieciaka malinowca jest Mospilan 20SP lub Karate Zeon 050 SC.

Najniebezpieczniejszym szkodnikiem malin jest chrząszcz  – kistnik malinowiec (Byturus tomentosus) . Ten niewielki owad (4 – 5 mm długości) atakuje krzewy malinowe już wiosną, gdy dorosłe opwady opuszczają zagrzebany w ziemi kokon. Formy imaginalne żerują na liściach malin i jeżyn, wygryzając się w okolicy nerwu. W czasie kwitnienia krzewu, samice kistnika składają jaja wewnątrz kwiatów. Wykluwająca się larwa ma brudno kremową barwę i żeruje wyłącznie na owocach (stąd robaczywe maliny). Po zakończeniu żerowania larwy zakopują się w ziemi, gdzie przechodzą przeobrażenie. W zwalczaniu kistnika malinowca najlepiej sprawdzają się preparaty takie jak Fastac 100EC czy Karate Zeon 05o SC.

Chyba już nikt nie jest w stanie wyobrazić sobie wieczornego posiedzenia w ogrodzie bez kiełbaski z grilla. Z pewnością na przestrzeni ostatnich 10 lat nasze przyzwyczajenia i wyobrażenia odnośnie grillowania bardzo się zmieniły, a wiele dobrych pomysłów przejęliśmy od amerykańskich mistrzów sztuki barbecue (BBQ).

Nie wystarcza nam już kiełbaska i kawałek przypalonej bułki. Teraz grillowanie to prawdziwe święto gotowania, a menu podczas takiej imprezy często bywa imponujące. To w końcu doskonały sposób na przyrządzenie zdrowego, dietetycznego posiłku (w folii aluminiowej) bądź pachnącego aromatem węgla drzewnego mięsa i ryby.

Proces grillowania jest całkowicie bezpieczny o ile pamiętamy o kilku ważnych zasadach. Wszak spalanie węgla drzewnego powoduje wydzielenie ogromnej ilości dioksyn, benzopirenu i wolnych rodników (substancji dobrze znanych każdemu nałogowemu palaczowi).

Zanim przystąpimy do grillowania trzeba rozważnie dokonać wyboru sprzętu. Nie ma co się oszukiwać, tani sprzęt nie zawsze gwarantuje nam bezpieczeństwo, choćby ze względu na niską jakość pokrywającej go farby. Nieodpowiednia farba może wydzielać niebezpieczne substancje w zbyt wysokiej temperaturze. Nad wyborem węgla, brykietu czy podpałki też trzeba się głębiej zastanowić, w końcu chodzi tu o zdrowie nasze i naszej rodziny.

Warto wspomnieć, że do grillowania nadaje się wyłącznie węgiel drzewny oraz drewno drzew liściastych. Ponadto musisz wystrzegać się rozpalania grilla drukowanym papierem, kartonem czy środkami do tego nie przeznaczonymi (lakiery do włosów, dezodoranty itp.). Pamiętaj, że podpałki używać należy tylko raz, podczas rozpalania, przed położeniem potraw na ruszcie.

Toksyn powstających w wyniku spalania się kapiącego tłuszczu z pewnością nie wyeliminujemy, ale możemy ograniczyć ich wchłanianie spożywając dużą ilość surowych warzyw, które niwelują działanie wolnych rodników. Unikaj też umieszczania na ruszcie zamarzniętego mięsa i warzyw – im proces grillowania trwa krócej, tym lepiej (stąd warto zawsze marynować mięso).

Mięso przypalone może spowodować komplikacje trawienne nadwyrężając wątrobę. Z drugiej strony mięso surowe najczęściej zawiera dużą ilość bakterii, co może skończyć się poważnym zatruciem pokarmowym (oczywiście jeśli mamy nieszczęście trafić na patogenny szczep np. gronkowca lub pałeczki okrężnicy).

Jeśli zachowamy zasadę złotego środka i będziemy przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa, możemy swobodnie cieszyć się sezonem grillowym spożywając zdrowe potrawy.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć, że impreza grillowa wśród znajomych zwykle odbywa się porą popołudniową, kiedy to przypada najwyższa aktywność krwiopijnych owadów. Komary i meszki w ogrodzie bywają bardzo uciążliwe, ale dość łatwo możemy się ich pozbyć stosując specjalnie preparaty odstraszające w postaci spirali, pałeczek, lamp, preparatów do spryskiwania skóry (także dla dzieci) oraz specjalnych repelentów do opryskiwania roślin w ogrodzie (Pożegnanie z komarem, Traconil, Bagosel). Jeśli jednak już doszło do pokąsania, możemy złagodzić nieznośnie swędzenie przy pomocy dobrych środków łagodzących.

Mamy już kalendarzową wiosnę, więc z pewnością myśleliście już o wysiewie nasion. Warto zwrócić uwagę na ich jakość i wybierać tylko produkty renomowanych firm. Poza tym, jak wcześniej wspominaliśmy, wydajność kiełkowania wzrasta, jeśli wykonasz prostą procedurę zaprawiania nasion.

Jak wiadomo nasiona, które nigdy nie są przechowywane w sterylnych warunkach, narażone są na zanieczyszczenie zarodnikami rozmaitych grzybów. Wysiew zakażonych zarodnikami nasion często kończy się infekcją grzybową, która może poważnie obniżyć wydajność kiełkowania lub osłabić siewki.

Aby zminimalizować ryzyko, po wysiewie należy szczególną uwagę zwrócić na zachowanie odpowiedniej wilgotności podłoża. Właściwa wilgotność obniża porażenia nasion i siewek. Młode rośliny z kolei narażone są (oprócz chorób grzybowych) na inwazję szkodników.

Najprostszym sposobem zapewnienia bezpieczeństwa nasion i siewek przed, w trakcie i po wschodach jest poprawnie przeprowadzony proces zaprawiania.

Rozróżniamy trzy metody zaprawiania – suchą (mieszanie wysuszonych nasion z pylistym preparatem), półsuchą (mieszanie zwilżonych nasion z niewielką ilością płynnego preparatu), mokrą (zanurzanie nasion w roztworze preparatu płynnego).

Wszystkie metody mają swoje zalety i wady. Zaprawianie na sucho jest skuteczne i wygodne, ale pylenie preparatu wymaga dużo ostrożności i stosowania masek ochronnych. Efekt działania zaprawiania mokrego jest krótszy, ale za to substancje czynne preparatu wnikają w każdą szczelinę łupiny nasiennej…

W zależności od gatunku, który masz zamiar wysiać oraz chorób, których się obawiasz, dobierz odpowiednią zaprawę:

• Przeciwko grzybom warto zaopatrzyć się w Zaprawy Nasiennej T 75 DS/WS lub Nano Gro.
• Do zaprawiania cebul kwiatowych idealnie nadaje się Kaptan Zawiesinowy 50WP i Merpan 50WP.
• Przeciwko owadom dobrym wyborem będzie Nomolt 150 SC.Dobrą praktyką przy planowaniu wysiewów jest zaopatrzenie się w nasiona znanych producentów, gwarantujących najwyższą jakość i odpowiednie warunki przechowywania. Jeśli kierujesz się kryterium jakości podczas doboru nasion, koniecznie sprawdź ofertę e-Hortico.

Aby ułatwić sobie wysiewanie najlepiej korzystać ze specjalnych torfowych doniczek, miniszklarenek i innych akcesoriów do wysiewania i pikowania.

Poniżej przedstawiamy krótką tabelkę z terminami wysiewu różnych gatunków kwiatów i ziół i roślin warzywnych.

Storczyki mają delikatne korzenie, które dość łatwo padają ofiarą infekcji grzybowych i bakteryjnych. Dlatego właśnie musisz zachować kilka zasad dotyczących podlewania tych roślin. Problem ten wynika głownie z tego, że storczyki bardzo często rosną na gałęziach drzew, więc ich korzenie swobodnie zwisają w wilgotnej atmosferze. 

Po pierwsze warto wiedzieć, jak wyglądają zdrowe korzenie. Prawidłowo uprawiana roślina ma suche, srebrzyste lub białawe, niepomarszczone korzenie. Pojawiające się brązowe plamy, zasychanie i całkowite brunatnienie jest oznaką choroby. Zielona barwa, z kolei oznacza, że nasz storczyk ma zbyt wilgotne podłoże i prawdopodobnie w niedługim czasie zachoruje.

Uprawa w przezroczystej doniczce ma ewidentną zaletę, bowiem pozwala ocenić kolor korzeni. Zbyt dużą wilgotność podłoża możesz ocenić na podstawie samej masy doniczki (prawidłowo powinna być ona na tyle lekka, że masa rośliny może ją swobodnie przeważyć). Ponadto możesz umieścić w doniczce patyk, przy pomocy którego szybko sprawdzisz, czy podłoże w głębi jest suche.

Podlewanie storczyków polega na obfitym przepłukaniu podłoża (można nawet zanurzyć doniczkę w pojemniku z wodą, choć to rozwiązanie polecamy na lato). Ważne, aby podłoże dokładnie nasiąknęło, ale musisz pamiętać, że w podstawce nie może pozostać woda.

Podlewaj swoje storczyki rano, ponieważ jeśli podłoże będzie zbyt przemoczone, to niska temperatura w nocy może ułatwić atak patogenom. Ponadto podlewanie w dzień spowoduje zaleganie resztek wody na liściach i korzeniach, co z kolei może wywołać poparzenie słoneczne naszych podopiecznych.

Woda użyta do podlewania storczyków nie może pochodzić prosto z kranu. Dopuszczalnym rozwiązaniem jest podlewanie wodą przegotowaną i odstaną (pozbawioną jonów wapnia i chloru). Bardzo dobrym pomysłem jest używanie wody destylowanej lub odstanej deszczówki (ale tylko z obfitego opadu, by woda nie zawierała zanieczyszczeń z powietrza). Najlepsza do podlewania storczyków jest woda z filtra odwróconej osmozy.

Najczęściej z braku czasu oraz warunków podlewamy swoje storczyki odstaną wodą kranową, co niestety powoduje odkładanie się soli na doniczce, podłożu oraz na korzeniach. W związku z tym podłoże naszych storczyków wymaga wymiany co rok lub dwa.

Rodzaje Paphiopedilum, Phalaenopsis i Miltonia najlepiej przesadzać co roku, natomiast podłoże pozostałych storczyków można wymieniać co dwa lata. Podłoże wymieniamy, gdy system korzeniowy rośliny wyraźnie wystaje poza obręb doniczki lub dostrzegamy objawy rozłożenia podłoża. Do uprawy orchidei nie nadaje się ziemia ogrodowa ani doniczkowa. Konieczny jest zakup odpowiedniej mieszanki (opartej zwykle na korze bądź mchu torfowcu). Pamiętaj, że storczyk sadzony w podłożu torfowym musi mieć dużo luzu, bowiem zbite podłoże gromadzi zbyt dużo wody.

Przesadzanie storczyków najlepiej wykonywać wiosną lub latem, jednak niektóre rodzaje preferują przeprowadzanie tego zabiegu na jesieni (Miltonia, Odontioda) lub zimą (Paphiopedilum). Bardzo dobrym pomysłem jest użycie specjalnej szczepionki mikoryzowej do storczyków, która ułatwi im start w nowym podłożu.

Nawożenie storczyków jest związane bezpośrednio z podlewaniem i podobnie jak przy podlewaniu, musisz uważać, by nie przesadzić z ilością i częstością zasilania. Odpowiednie dozowanie nawozów zapewnia obfite kwitnienie oraz prawidłowy rozwój liści. Najlepiej jest zasilać storczyki co dwa tygodnie (stężeniem nie przekraczającym 1g na litr wody) lub przy każdym podlewaniu (lecz wtedy trzeba używać nawozu rozcieńczonego do 0,5g/l).

Pamiętaj, że nawozy zawierające dużą ilość azotu mogą być stosowane tylko wiosną i latem. Nawozy organiczne stosuj naprzemiennie z mineralnymi, ale tylko w okresie wzmożonej wegetacji.

Najlepiej nawozić w ciepłe, słoneczne dni, bo wtedy roślina najlepiej wykorzystuje składniki mineralne. Unikaj nawożenia w dni pochmurne i deszczowe oraz po całkowitym przesuszeniu podłoża.

Jeśli liście Twoich storczyków są ciemnozielone i zachowują turgor, znaczy to, że roślina jest dobrze odżywiona i ma wystarczającą ilość wody. Żółknięcie liści może sygnalizować konieczność dodatkowego nawożenia azotem. Czarne końcówki znaczą zwykle zbyt dużą ilość substancji mineralnych w podłożu.

Dobrą praktyką jest naprzemienne używanie nawozów kilku producentów. Wszystkie mieszanki przeznaczone dla storczyków są skuteczne, ale różnią się nieco składem, więc stosowanie naprzemienne ma na celu uzupełnianie ewentualnych braków poszczególnych składników mineralnych.

Po długiej podróży powrotnej z miejsca pracy do ciepłego domu nie ma nic przyjemniejszego, jak chwila relaksu z odpowiednio przyrządzonym, gorącym trunkiem. Nie muszę tu ukrywać, że zawsze najlepiej smakuje grzaniec wykonany z własnej roboty wina, czekającego w piwnicy od zeszłego roku.

Przepisów na idealnego grzańca jest mnóstwo. Wszystko przecież zależy od preferencji smakowych. Niemniej jednak najlepszym trunkiem do podgrzania okazuje się naturalne wino bez sztucznych domieszek czy utrwalaczy oraz bez specjalnych mieszanek smakowo-zapachowych. Według różnych szkół grzańca wykonać można z wytrawnego lub półsłodkiego wina (wtedy trzeba je dosłodzić cukrem bądź miodem).

Składniki

1. 0,75 – 1 litr wina czerwonego półsłodkiego
2. ½ – ¾ szklanki cukru (lub miodu)
3. ususzona skórka z ½ pomarańczy (najlepiej własnoręcznie ususzona i starta na tarce)
4. mały kawałek korzenia imbiru (wielkości połowy kciuka – pokrojony w drobną kosteczkę)
5. dwa kawałki kory cynamonowej (nie mielony cynamon!)
6. garść rodzynek
7. dwie garści migdałów (zalanych wcześniej wrzątkiem i obranych ze skórki)
8. kilka ziaren kardamonu
9. 10 goździków

Pierwszym etapem przygotowania jest zagotowanie około 2,5 litra wody. Do wrzątku musisz wrzucić wszystkie przyprawy (tj. imbir, skórka pomarańczowa, cynamon, kardamon, goździki). Mikstura powinna gotować się przez pół godziny na wolnym ogniu (bez przykrycia).

Po przygotowaniu wywaru z przypraw musisz go przecedzić, a następnie wymieszać z winem i cukrem (lub miodem) i dosypać rodzynek i migdałów. Pamiętaj, że grzańca nie można zagotować, bo cały alkohol wyparuje. Najlepiej podgrzać go do temperatury 60 – 80 stopni (wtedy wszystkie lecznicze właściwości miodu oraz przypraw korzennych są zachowane).

Dla wzmocnienia trunku można dodać setkę wódki.

Zbawienne właściwości grogu docenia każdy marynarz. Zapomniany od czasów XVII wiecznej Royal Navy trunek dziś przeżywa swój renesans zwłaszcza w regionie mazurskim. Warto spróbować go także w zimowe wieczory, bo podobnie jak grzane wino, grog może zapobiegać infekcjom bakteryjnym.

Składniki

1. 150 ml ciemnego rumu
2. sok wyciśnięty z dwóch cytryn
3. dwie łyżki cukru
4. 4 goździki
5. kawałek kory cynamonowej

Podobnie, jak w przypadku grzańca pierwszym etapem jest sporządzenie wywaru z przypraw. W tym celu w 600 ml wody ugotuj cynamon z goździkami i cukrem (możesz zmodyfikować ten proces i zamiast cukru użyć miodu dodanego dopiero po lekkim ostudzeniu wywaru). Po kilkunastu minutach gotowania przecedź wywar i połącz go z sokiem z cytryny oraz rumem.

Po takim rozgrzewającym napitku można śmiało ruszać do odśnieżania podjazdu!